Wanneer de Waarheid in de Weg zit

Ik werkte tot diep in de nacht aan mijn presentatie. Maar de volgende dag kreeg ik van de klant te horen dat de presentatie nog steeds niet duidelijk was. Erger nog, de conclusies – waar ik zo hard aan had gewerkt – werden niet geaccepteerd. Ik was overrompeld met onbegrip over hun onbegrip, tot ik me realiseerde dat de conclusies die de verwarring veroorzaakte, niet relevant genoeg waren voor het vraagstuk. Het weglaten van deze conclusies zorgde voor een doorbraak: Beter inzicht en een dankbare klant.

The single version of the truth is een ideaal dat ik nastreef en ook altijd zal blijven doen. De nadelen van incoherente en inconsistente data zijn gewoon te groot. Achter elke datafout kan een business risico zitten, inzichten worden gewantrouwd en de analyses zijn niet schaalbaar.

Het streven naar een ware afspiegeling van de realiteit bevat echter een hoop valkuilen. Vooral als je er iets zinnigs over wilt zeggen. Het valt immers niet mee om een begrijpelijk rapport op te stellen. De haken en ogen over de interpretatie van de data kunnen het inzicht flink belemmeren. Hoe herkenbaar is de feedback voor jullie dat verklaringen te technisch waren?

Een simpele uitleg is echter verdomd ingewikkeld en kost veel tijd. Je moet ver boven de data en het domein staan, met het doel van de inzichten op je netvlies gegrafeerd. Het management heeft de meest essentiële informatie nodig om de juiste beslissing in een kwartier te kunnen maken. Hiervoor moet je informatie her-categoriseren, highlighten en filteren. Dit vraagt om gedurfde keuzes! 

Het dilemma is dat je met dit soort keuzes de oorspronkelijke data bewust bewerkt en daarmee de ware afspiegeling lijkt te verloochenen. En dát is het punt waarop de waarheid in de weg zit. Want er bestaat geen absolute waarheid. Daar zijn de meeste 21ste eeuwse filosofen het wel over eens. En stel hij zou bestaan, hoe zou je die uit een dataset willen halen? Waardevolle data heeft vaak een lange historie, ingewikkelde structuur, outliers, biases, en nog veel meer. Maar stel dat de absolute waarheid zou bestaan en je hebt het beschreven in een lang epistel. Kan het management op basis hiervan een gedegen besluit nemen? Waarschijnlijk niet, want zelfs al hadden ze de tijd gehad om het te lezen, niet iedereen zal het begrijpen. 

Dus gegeven dat een ware afspiegeling noch haalbaar noch bruikbaar is, zul je de data naar eer en geweten moeten interpreteren en bewerken. De grote les hierbij is: doe dat niet alleen. Afstemming is cruciaal. Controleer de keuzes die je maakt, vraag om advies van de domeinexperts en betrek de klant in je analyse. Deze betrokkenheid is niet alleen cruciaal voor de kwaliteit van je analyse maar het helpt ook bij de acceptatie van het resultaat.

Timo van der Veen
Timo van der Veen

Samen met Peter van Dam stond Timo aan de wieg van Whayle. Zijn ideaal, het destilleren van een Single Version of the Truth uit data. Al is Timo de eerste die onderkent dat het weergeven van de absolute waarheid een utopie is. Tenminste, zolang data nog wordt geïnterpreteerd. Artificieel, of door mensen.

“Mensen hebben dikwijls het idee dat objectieve data automatisch objectieve informatie oplevert. Dat is niet zo. Bij elke vorm van data-interpretatie worden dingen weggelaten”, legt Timo uit. “We zoeken daarom naar steeds nieuwe methoden om data en informatie fijn te slijpen.”

“Filosofie en ethiek helpen me daarbij. Alleen wanneer je regelmatig boven de data uitstijgt, tot een niveau waarop technologie, ethiek en filosofie elkaar raken, ontdek je dat concepten die op het eerste oog weinig gemeen lijken te hebben wel degelijk verband met elkaar houden. Het boeit me naar deze verbanden te zoeken en zo tot nieuwe inzichten te komen. Waardoor we voor klanten écht het verschil maken.”

Niets meer missen?

Ontvang elke maandagochtend het beste van Whayle in je mailbox.

Gerelateerde insights